‘Golden ticket’ naar een betere wereld?⁠

Als we het boek dichtslaan waaruit we onze kinderen hebben voorgelezen, zeggen we vaak: ‘En ze leefden nog lang en gelukkig.’ De kleine krijgt nog een aai over zijn bol en kan met een gerust hart naar dromenland.

Wanneer we de volgende ochtend wakker worden, hoeven we maar een willekeurige krant open te slaan om te lezen over duurzame ontwikkeling. ⁠Maar wat betekent duurzame ontwikkeling eigenlijk? De VN-commissie-Brundtland omschreef dit begrip in 1987 als volgt: ‘Een ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen.’⁠ Is dit niet wat we onze kinderen het liefst willen beloven: ‘En ze leefden nog lang en gelukkig, en hun kinderen en kleinkinderen ook’?⁠

Ben jij ook opgegroeid met het boek (of de film) over Willy Wonka van Roald Dahl? Dan herinner jij je vast nog wel de sprookjesachtige tuin met lekkernijen: de magische chocoladefabriek? ⁠⠀

Het verhaal gaat in essentie over hebzucht, maar ook over eerlijkheid en vertrouwen. Vijf kinderen, gelukkige winnaars van een gouden wikkel om hun chocoladereep, onder wie Sjakie (in het Engels Charlie), worden zonder dat ze dat weten tijdens een spannende rondleiding door de fabriek getest of ze oprecht genoeg zijn om de fabriek over te nemen van de eigenaar Willy Wonka, die met pensioen wil gaan. ⁠⠀
⁠⠀
Vier rijke, verwende kinderen vallen af: de een drinkt te gulzig uit de chocoladerivier, wat ten strengste verboden is, en valt er vervolgens in, en een ander verandert in een bosbes na het eten van kauwgom, wat ook al verboden is. Uiteindelijk blijft Sjakie over. Hij slaagt als enige voor de test om het geheim van de nieuwste lekkernij niet te verklappen aan een spion. ⁠⠀
⁠⠀
Ondanks de gouden bergen die de spion hem belooft, gaat Sjakie, wiens familie het niet breed heeft, niet overstag. Dit maakt van Willy Wonka de gelukkigste fabriekseigenaar ter wereld, want in Sjakie heeft hij de ultieme opvolger gevonden: door zijn eerlijkheid is Sjakie de absolute winnaar geworden!⁠

⁠Deze film schetst een beeld van een fabriek waarin alle lekkernijen worden gemaakt die Willy bedenkt. We zien betoverende beelden van blinkende machines die chocoladerepen maken en ze inpakken in gouden en zilveren wikkels. Ze zijn als een belofte van de maakbaarheid van een schitterende toekomst. Het is een mooie metafoor voor het grootste probleem van onze tijd.

Eigenlijk hebben we onze wereld grotendeels ingericht als een grote, blinkende fabriek. Als marionetten gaan we door in het gehaaste ritme dat we in onze fabriek, onze wereld, hebben ingesteld. Als individuen en als maatschappij als geheel leven we op de automatische piloot en zijn we onderdeel geworden van dit stomende en dampende fabriekslandschap. ⁠


Maar hoe duurzaam en eerlijk is deze maatschappij, deze fabriek eigenlijk? Als we zo doorgaan, wordt de belofte van een lang en gelukkig leven (voor ons en vele generaties na ons) steeds minder geloofwaardig.⁠

Dat we de wereld hebben ingericht als een grote fabriek, zien we terug in de #documentaire Manufactured Landscapes. Hierin volgen we de Russische fotograaf Edward Burtynsky. Hij neemt ons mee naar fabrieken in China, waar de arbeiders open wonden aan hun handen hebben van de steeds herhaalde handelingen die ze verrichten als zij onze elektronische apparaten in elkaar zetten. Verder bezoeken we zwaar vervuilde rode rivieren en onaardse plekken, waar rechtopstaande scheepskarkassen door mensen worden leeg geschraapt. Zelfs de kleinste stukjes roestend metaal hebben nog waarde en worden doorverkocht aan handelaren.⁠

De beelden van deze fotograaf hebben iets magisch en iets triests. Ze zijn adembenemend mooi. Ze zijn een perfecte samensmelting van de kunst van de fotograaf, de techniek en een realistische weergave van de wereld zoals die door de mens is ingericht.

Misschien komen deze foto’s daarom wel zo hard bij ons binnen. Ze raken ons op twee niveaus. De schoonheid raakt ons in het hart, de werkelijkheid in ons #ego. Het akelige besef dat dit het resultaat is van ons handelen, activeert ons geweten.

Ken jij dit fragment ‘First taste of chocolate in Ivory Coast’ van het televisieprogramma Metropolis van de VPRO? Hierin laat de presentator een arme cacaoboer in Ivoorkust voor het eerst het eindproduct van zijn cacaobonen proeven.

Dat de cacaoboer verrast is zie je meteen. Hij weet niet hoe snel hij op zijn motor moet springen om de heerlijke smaak met zijn vrienden te delen. ⁠De boeren zitten gehurkt in een kring onder een bananenboom. En terwijl ze de rauwe cacaobonen uit hun peulen slaan, proeven ze van de lekkernij. Wat een smaaksensatie! Oké, ze weten dat deze bonen in de westerse wereld in allerlei gerechten worden gebruikt. Maar dat het resultaat zoiets bijzonders is, daar hebben ze geen idee van. Als de reep op is zegt een van de boeren: ‘Ik bewaar dit glimmende stukje papier om het verhaal van de chocolade aan mijn kinderen te vertellen.’⁠⠀
⁠⠀
Een glimmend stukje papier heeft in zowel dit fragment als de film over Willy Wonka iets magisch en iets triest. In het Westen worden chocoladerepen aan de lopende band verkocht en de wikkels vinden een treurig einde in snippers en propjes op de vuilnisbelt. In Ivoorkust krijgen deze boeren voor hun arbeid een schamel loon. Voor de boer die het zilverpapiertje aan zijn kinderen wil laten zien, is het een bewijs van een verhaal. ⁠⠀
⁠⠀
En wat is het magische hiervan? Het magische is de droom. De droom van luxe. Van gouden bergen en overvloed. Kleine Sjakie droomt van een beter leven en ook de boeren in deze reportage worden even euforisch van het stukje chocolade. Het zilverpapier lijkt een ticket te zijn naar een beter leven. Maar is dat wel zo?⁠⠀

Het is tijd voor een nieuw verhaal. Dit keer geen sprookje met onzekere beloftes, maar een script waarvan wij zelf de auteur zijn. We hebben allemaal een rol in het te schrijven verhaal van de toekomst. ⁠Schrijf en denk jij mee?

Be true to you!

Ik geloof dat we hier op een aardse soul journey zijn waar we voortdurend worden uitgedaagd om onszelf op een positieve manier te ontwikkelen. Liefdevol en trouw blijven aan jezelf is key! Hoe meer je durft te vertrouwen op je intuïtie en innerlijke kompas, hoe meer ‘magie’ er in het dagelijks leven lijkt te zijn.

Met de verhalen die ik schrijf, hoop ik dat je je soms minder alleen zult voelen. Minder ‘anders’ en meer afgestemd op je eigen zielenreis. Want geloof me, we zijn niet de enige.

De afgelopen jaren heb ik bijzondere en intense reizen gemaakt. Van single 30something met een enorme kinderwens tot co-ouderschap van een zoon met een goede vriend. Van creatief ondernemer tot werkcoach. En vrij recent, de reis van het verliezen van mijn vader en alles wat daarbij komt kijken.

Met de verhalen en inzichten die ik deel hoop ik je te inspireren om zelf op creatieve bewustwordingsreis te gaan. Focus op wat goed voor jou is en wees trouw aan jezelf!

Chat openen